Verkeersplein Wolvenburg, plan Feuchtinger dempt de singels

De naoorlogse ontwikkeling van de steden en het verkeer roept om maatregelen. Maatregelen om het gemotoriseerde verkeer ten dienste te zijn. Voor een verdere economische ontwikkeling mag veel wijken. Echter, Utrecht wordt door Den Haag gecorrigeerd! 
Links een tekening van Albo Helm

Utrecht laat in 1956-1958 een verkeersplan uitwerken door bureau Feuchtinger. Met de volle medewerking van het bestuurlijk apparaat is het in 1958 gepresenteerd aan de stad. Hieronder zijn alleen de consequenties voor het centrum afgebeeld, het plan omvat de gehele stad (denk aan de dubbele verkeerswegen in Overvecht, de Uithof en andere delen van de stad).

Stad Utrecht plan Feuchtinger in 1958 voor het centrum
Citaten uit het rapport: “Op den duur zal de uitvoering van het verkeersplein vruchten afwerpen. Want daarmee wordt het kostbaarste bezit van de stad Utrecht, de oude stad, hetzij behoed voor een totale verkeersstremming dan wel voor een totale vernieuwing. De economische weerbaarheid van de gesaneerde binnenstad zal enorm toenemen.”

“De verkeerscommissie van de gemeenteraad heeft het plan op 15 september 1958 ontvangen. De commissie is na bestudering unaniem tot de slotsom gekomen dat zij het plan volledig kan onderschrijven. De commissie betreurt het dempen van de stadssingels, maar meent dat alleen dit plan de van jaar tot jaar toenemende verkeersproblemen tot een oplossing kan brengen. Ook met de voorgestelde doorbraken van het centrum is de commissie het geheel eens. De aansluiting van de Wittevrouwenstraat op de Breedstraat mag wat de commissie betreft ook stoppen bij de St. Jacobsstraat. Dat het verkeer in het centrum in vergaande mate eenrichting verkeer dient te worden, wordt door de commissie onderkend.“

De Catharijnesingel is als eerste voortvarend gedempt en omgebouwd tot dubbele verkeersweg. Voor het daarna ontwikkelde Hoog Catharijne is dat niet nodig: zij gaat er toch al met een traverse overheen. Ook de Weerdsingel Westzijde is met een verkeersaansluiting op Oudenoord al vroeg aan de beurt om gedempt te worden. De St. Jacobsstraat dankt haar doorbraak in Wijk C aan dit plan.

Er staan veel grotere ingrepen op de rol. De gevangenis Wolvenplein zou in een verkeersplein komen te liggen. Het plein mag verdwijnen. De Biltstraat gaat met een afslag door de Wittevrouwensingel breken. De gevellijn van de Voorstraat tegenover het City-theater dient te wijken voor een aansluiting van de Wittevrouwenstraat op de Breedstraat.

Ridderschapkwartier voor verkeer opgedeeld, Wolvenplein als verkeersplein
Marga Klompé (1912-1986), indertijd de KVP-minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk (periode 1956-1963 en 1966-1971), houdt een verdere ontwikkeling van de plannen tegen. Zij had als studente haar opleiding in Utrecht genoten (scheikunde), maar dat is een bijkomstigheid. Utrecht zou haar historisch erfgoed gaan verkwanselen. In juni 1967 worden de singels en de verdedigingswerken (de bolwerken) tot Rijksmonument benoemd. De verkeersplannen zijn van tafel.

Laat de plaatjes verder spreken over wat ons bespaard is gebleven. Het bestuurlijk apparaat van Utrecht is lange tijd verstomd gebleven. Een echt alternatief is enige tijd later ontstaan. De stad is nog steeds centrum, maar niet als verkeersplein. Via een ring van wegen is het in sectoren opgedeeld. Het noordelijk deel van de binnenstad blijft alleen bereikbaar via de randwegen en dat is het beleid tot op heden en in de toekomst (met de toekomstige blokkade van Oudenoord). De Kardinaal de Jongweg blijft vreemd eindigen in Overvecht. Na de Weerdsingel Westzijde is 'binnenkort' de Catharijnesingel hersteld.

Om terug te komen op het bovenste plaatje (Amelisweerd): redding uit Den Haag is dit keer niet te verwachten. Dus Utrecht: zet hem op!

.