Bakker Top en de Bakkerswinkel

Het pand op de hoek van de Plompetorengracht en de Wittevrouwenstraat bestaat sinds ongeveer 1600. Vrijwel vanaf het begin zijn op dit adres bakkers gevestigd. Nu is het bekend als de Bakkerswinkel en bij de ouderen als bakker Top.



In het pand Wittevrouwenstraat 2 en 4 is sinds 2002 de Bakkerswinkel gevestigd, nog steeds met het originele interieur. Het is een aanrader voor ontbijt en lunch of tussendoortje. Bij binnenkomst van de lunchroom sta je meteen aan de toonbank voor de broden, taarten en jam. Met de trap naar beneden kom je in de lunchroom in de kelder. De kelder bestaat uit verschillende delen, allen oorspronkelijk gebouwd voor het kneden en bakken van broden.

Er is nog veel ouds te ontdekken in dit unieke bakkerspand. Het bakkersbord aan de gevel is in 1990 grondig gerestaureerd en blijkt het origineel uit de 18e eeuw te zijn! Een kopie is teruggeplaatst in de originele kleuren en met de mooi gekrulde kuif aan de bovenzijde. Het origineel is uit de tijd van bakker Van Schaick.
Cornelis van Schaick is gehuwd met de bakkersdochter Jacomina van Rheewijck, zij heeft het pand in de 17e eeuw geërfd. Bakkerszoon Van Schaick heeft in de 18e eeuw meer bakkerijen in zijn bezit en gebruikt dit adres waarschijnlijk als verkoopfiliaal van zijn brood en banket tot 1718. Coenraad Koningh begint in dat jaar op dit adres een eigen bakkerij en zijn familie verkoopt de bakkerij in 1772 aan Arnoldus den Berger. Eén van de bakkers heeft het bord op de gevel gemonteerd.

De bakkerij is gefotografeerd in 1907, net voor een andere verbouwing. Op de zijgevel staat reclame voor Gebrs. van den Bosch (Firma Wed. A. Hindriks) brood-beschuit-koek- en kleingoedbakkerij:

Wittevrouwenstraat 2 in 1907, net voor de verbouwing
 met een extra verdieping (HUA 74186)
Zo rond 1830 heeft Gerrit Hendriksen de bakkerij overgenomen en deze familie blijft tot 1899 het bedrijf uitoefenen. In Hendriksen's begintijd heeft de bakkerij een inwonende knecht, in 1840 zijn er twee knechten en twee dienstmeiden, en het gezin van Gerrit en Geertrui is dan uitgebreid met 6 zonen. De volgende generatie brengt het tot 12 leden in de huishouding, met de 7 kinderen zijn er 2 dienstbodes en een bakkersknecht. Het huidige winkelinterieur en de winkelpui zijn uit 1862.

Vlak voor de eeuwwisseling heeft bakker Van den Bosch het bedrijf overgenomen. Het pand wordt in 1908 verbouwd en er komt er een verdieping bij op, in de zijgevel komen raampartijen. De ovens worden verplaatst naar de kelders, in het achterhuis aan de Plompetorengracht ontstaat meer ruimte voor de bezorgfietsen en -wagens.

Wittevrouwenstraat 2 in 1991 (HUA 74189)
In 1919 koopt bakker Top uit Apeldoorn de zaak en begint er zijn winkel met brood en banket, zoals de speculaas. Op de gevel van de Plompetorengracht is een muurschildering aangebracht. Het is een reclame voor het oudste adres voor speculaas, al sinds 1711 op dit adres! Het jaar 1961 vindt bakker Top zeer geschikt om te adverteren met speculaas, en 250 jaar is dan een mooie periode. Vele oud leerlingen van de HBS De Munnik kennen de bakker, juist door de verkoop van saucijzenbroodjes.
Wittevrouwenstraat 2 in 1991 met de recent gefotografeerde speculaas reclame:

De periode bakkerij Top van 1919 tot 2002
Bakker Top heeft meer sporen achtergelaten in het kwartier. In de Ridderschapstraat wordt samen met twee vennoten de huisjes met de nummers 37 en 39 gekocht en gesloopt. In de nieuwbouw met een bovenwoning staan de bezorgwagens gestald. Ridderschapstraat 37-39 heeft nu o.a. bekendheid als 'de schuur van Frans'. Top werd een initiatiefrijke vennoot in het later opgerichte Backershuys, de coöperatieve vereniging voor ambachtelijke brood- en banketbakkers. Hij heeft de hand in het bedenken van de diverse ambachtelijke broodsoorten die in de tijd van de warme bakker “uitgevonden” zijn. Hij hield er de bijnaam ingenieur in de broodbouwkunde aan over. 

Concurrerende bakkers zijn er ook in het Ridderschapkwartier, bakkers in de buurt zijn: banketbakker Sommer, later Gijzen op Wittevrouwenstraat 24 van circa 1882 tot 1902 en bakker Van der Steen aan de Wittevrouwenstraat 40 van circa 1865 tot 1950.

de transportfiets: tot in de jaren zestig een 
vertrouwd vervoermiddel voor de broodbezorger
 en ook voor de slager en de poelier
De Bakkerswinkel heeft in het pand ernaast een tweede filiaal. Aan de achterzijde van Wittevrouwenstraat 4, een pand met een art nouveau gevel, kijk je uit op het oude straatje met vroegere poort naar de gracht en naar Wittevrouwenstraat 10 en het pand Plompetorengracht 1-3. De oude kelder onder het hoekpand Wittevrouwenstraat 2 loopt door tot in de kluizen onder de straat. Vroeger werd er onder hoge temperaturen gebakken, je kunt er nu de high tea laten reserveren. Het is een mooie gelegenheid om dit historische pand te bezoeken en te bewonderen.

.